Dialekt śląski języka niemieckiego.html

dolar amerykański(USD): 2,8673



Zasięg niemieckich dialektów śląskich przed 1945 r.

Dialekt śląski języka niemieckiego (dś. Schläsch niem. Schlesisch) – dialekt, którym posługiwało się do 1945 roku ok. 7 mln mieszkańców Śląska (głównie Dolnego) i graniczącej z nim sudeckiej części Kraju Sudetów. Przez chrześcijańską organizację naukową non-profit, SIL International, dialekt śląski uważany jest za odrębny od języka niemieckiego "język dolnośląski"^[1], nie jest to jednak nazwa geograficznie precyzyjna, gdyż etnolekt ten obejmował również obszary należące do Górnego Śląska.

edytuj Grupy gwarowe

Do śląskiego dialektu języka niemieckiego zalicza się następujące grupy gwarowe^[2]:

• na Śląsku
  • Neiderländisch, (północny Dolny Śląsk, Zielona Góra, Głogów, Wschowa)
  • Kräutermundart (okolice Wrocławia)
  • Gebirgsschlesisch (Sudety bez ziemi kłodzkiej)
  • Glätzisch (ziemia kłodzka), w tym:
    • Nordglätzisch (Niederdörfisch) – kłodzki północny/dolny
    • Südglätzisch (Oberdörfisch) – kłodzki południowy/górny
  • Brieg-Grottkauer Mundart (rejon Brzeg, Grodków)
  • Oberschlesisch (Górny Śląsk)
• poza terenem Śląska
  • Schlesisch-Nordböhmisch (dialekt części Niemców sudeckich zamieszkujących czeskie Sudety od Broumova do Frydlantu
  • Hochpreußisch (używany na obszarze Warmii i Prus Górnych przez przybyłych w XIII w. potomków osadników ze Śląska), dwie gwary tego dialektu to:
    • Oberländisch – na zachodzie,
    • Breslausch (oparty na dialekcie wrocławskim) – na wschodzie obszaru.

edytuj Słownictwo

Leksyka dialektu Schlesisch wykazuje sporo podobieństw z niemieckimi dialektami środkowo- i południowo-zachodnimi, zawiera ponadto zapożyczenia z języków zachodniosłowiańskich (głównie z polskiego i czeskiego). W dialekcie tym tworzyli m.in.: Andreas Gryphius i Gerhart Hauptmann.

Porównanie dialektów śląskich języka niemieckiego i języka polskiego (przykłady)

Dialekty śląskie języków niemieckiego i polskiego, poza zapożyczeniami leksykalnymi, mają ze sobą niewiele wspólnego. Pierwszy jest dialektem germańskim, drugi dialektem słowiańskim. Tabelka poniżej przedstawia kilka przykładów słów obu dialektów i ich niemieckie i polskie odpowiedniki.

edytuj Zobacz też

• dialekt śląski języka polskiego
• gwary dolnośląskie języka polskiego
• nowe dialekty mieszane

edytuj Linki zewnętrzne

• Testowa Wikipedia po śląsku (Schläsch)
• Mapa dialektów niemieckich z 1897
• Dialekt śląski w śląskiej Wikipedii
• Robert Lindsay, German Language Reclassification (j. ang.) [dostęp 18.01.2010]

W Inkubatorze Wikipedii znajduje się testowa wersja Wikipedii w języku dolnośląskim

Przypisy